Over fotografie en kijken zonder oordeel

Tegenwoordig maken meer mensen dan ooit, meer foto’s dan ooit tevoren.

Ik ben er zelf ook één uit die explosief groeiende groep van mensen die bijna elke dag wel één of meer plaatjes schiet met z’n trouwe, altijd bereikbare smartphone. Soms zet ik zo’n kiekje op Facebook of Twitter, maar meestal bewaar ik ze voor mezelf, als herinnering aan ontroerende, mooie, bijzondere en vrolijke momenten in mijn leven. Fotograferen is niet alleen een langdurige hobby van mij (vóór het tijdperk van de smartphone sleepte ik mijn spiegelreflexcamera overal mee naar toe), het helpt me ook om mijn leven en de dingen om me heen meer te waarderen.

Het is, nu bijna iedereen rondloopt met een smartphone op zak, een uitgesproken ideale tijd om wat ik noem, mindfulness fotografie te beoefenen. Dit betekent aanwezig zijn in het Nu en open staan voor het leven zoals het is, zonder oordeel. Met mijn smartphone in mijn hand loop ik rond. En in plaats van “elders” en “in cyberspace” te vertoeven, waar smartphone bezitters meestal zijn, ben ik Nu, Hier. Met alleen mijn camera app op mijn scherm probeer ik simpelweg open te staan voor wat het moment mij te bieden heeft, in plaats van te zoeken naar het “perfecte plaatje”. Ik sta stil bij onverwachte momenten die anders langs me heen zouden gaan. En ik bedenk me dat elk moment is zoals hij is, zonder een oordeel van mij te behoeven.

Hoort oordelen niet bij het leven? Het gaat toch vaak bijna automatisch?

Ik heb al vaker over niet-oordelen geschreven. Maar hoe kun je eigenlijk als fotograaf niet-oordelen? Hoort oordelen niet bij het leven? Het gaat toch vaak bijna automatisch? Wanneer ik de realiteit van het moment fotografeer, dan is er geen plaats voor een oordeel. De realiteit staat op zichzelf. Het Is zoals het is. Je hoeft geen label, geen waardeoordeel aan het leven te geven. Het moment hoeft niet geclassificeerd te worden als saai, interessant, mooi, kunstzinnig of lelijk. Want dergelijke waardeoordelen zijn subjectief. “Beauty is in the eye of the Beholder”, zei H.G. Wells al. Wanneer je oordeelt, zie je niet langer de diepgang en heelheid van wat er werkelijk is.

Je kunt natuurlijk een prachtig landschap fotograferen, of een zeezicht. Dat zijn stukken van de werkelijkheid waar je niet omheen kan. Hoewel er mensen zijn die, jammer genoeg, compleet in gedachten aan dergelijke schoonheid voorbij lopen. Maar kijk eens minder “in de verte”. Kijk eens dicht om je heen, op je bank, in je huis, in je straat. Hier leef je. Hier kun je juist ook mindful en oordeelloos zijn! Het geluk ligt, zit, staat overal.

Ik neem nu de tijd. Ik geef mezelf de ruimte om opmerkzaam te zijn. En terwijl ik alle oordelen die ik zou kunnen hebben achter mij laat, ontstaat er ruimte. Zodat ik nóg dieper kan ervaren.

Ik leer mezelf om opmerkzaam, mindful, te leven. En opeens worden spullen in mijn huis meer dan alleen maar “dingen”. Voedsel krijgt iets speciaals. En een wandeling wordt echt een wandeling. En niet een loopje langs een weg. Het gekke is dat alles automatisch leger en voller tegelijk wordt: leger van gedachten en voller van aandacht. Ik voel mijn voeten zich afrollen over het plaveisel. en ik voel de vochtige lucht op mijn gezicht. Ik adem langzamer in- en uit. En ik zie veel meer dingen. Ik zie veel meer dingen echt.

foto8foto5fotofoto9foto7foto10

foto6Nu ik dit schrijf zit naast mij mijn kat. Met zijn pootje met haartjes tussen de tenen. Nu ik door de lens van mijn smartphone kijk, sta ik er langer dan normaal bij stil. Waarom eigenlijk nu pas?

Je bent als mens niet geboren met een camera in je hand. Die heb je dus niet nodig om de werkelijkheid opmerkzaam te bezien. Beschouw je ogen als de camera van je smartphone. En je hart als het binnenwerk ervan. En als dat lastig is, probeer dan eerst eens een paar dagen net zulke foto’s te maken als die van mij, hierboven.

En leg dat ding in je hand daarna eens weg. En kijk. Kijk echt. Om je heen.
En ook naar binnen…

People often say that ‘beauty is in the eye of the beholder,’ and I say that the most liberating thing about beauty is realizing that you are the beholder. This empowers us to find beauty in places where others have not dared to look, including inside ourselves.
Salma Hayek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s