Ik snap je… ik ontmoet je halverwege

Een vriend van mij heeft lichamelijke klachten. Hopelijk gaan ze gauw over. Maar in de tussentijd zit hij er maar mee. Nog maar kort geleden had ik zelf lichamelijke klachten. Van een andere orde, maar toch. Toen ik weer voorzichtig een paar uurtjes aan het werk ging, vroegen veel mensen hoe het met me ging. Als ik dan wat vertelde, dan zeiden ze steevast dat ze “mij snapten” en “mij begrepen”. Dat ging zo: “Ik snap dat je nog moe bent”, “ik snap dat je door het lopen en staan nu rugpijn hebt”, en ook “ik begrijp wel dat je baalt van thuis zitten” en ook nog “ik snap hoe jij je voelt”.

Maar klopte dat? Immers, kunnen ze mij echt begrijpen als ze niet in mijn schoenen staan? Ik denk dat het zo zit: alleen als je iets zélf ervaart kun je iets snappen. Je kunt niet iets snappen als je het niet zelf ervaren hebt. Wat kun je wel? Je kunt het voor waar aannemen. Je kunt sympathiseren. Je kunt je inleven: jij zou je ‘zus en zo’ voelen. En dat projecteer je op de ander, in de veronderstelling dat de ander is zoals jij. Dat die veronderstelling rammelt hoef ik niet uit te leggen. Inleven door middel van projecteren, zoals psychologen dat noemen, is een hardnekkig euvel in de mens. Ik durf zelfs te beweren dat het één niet eenvoudig zonder het ander kan, hoe goed je het ook bedoelt.

Maar als dat zo is, waarom wilden die lieve mensen mij toch vooral laten weten dat ze me begrepen terwijl ze weten dat dit in wezen onmogelijk is? Wat was hun doel? Ze wilden mij allemaal graag ERKENNING oftewel acceptatie bieden! Duidelijk maken dat ze mij en mijn situatie in ieder geval niet ONTkennen. Zonder mij overigens echt te kennen. En dat voelde heel fijn.

Een hartgrondig “ik snap je, ik begrijp je” betekent dus eigenlijk, “Je mag er zijn, ik erken jou en wat je voelt, ik oordeel je niet, ook al weet ik niet precies wat er zich binnen jou afspeelt, want ik kan dat onmogelijk weten.”

Met “ik snap je”, “ik begrijp je” enzovoorts sla je feitelijk een brug naar de onbekende overzijde van de ander, zodat er houvast en verbinding ontstaat. Je creëert al doende een weg waarop je elkaar tegemoet komt en precies in het midden van “een beetje jij en een beetje ik” (de overlap tussen jou en de ander) ontmoet je mekaar dan. Eigenlijk  vinden de meeste, respectvolle, menselijke ontmoetingen toch hooguit alleen plaats op dat plekje halverwege deze spreekwoordelijke brug. Dat plekje heet Erkenning. In de film Avatar zag ik dat twee wezens die elkaar ontmoeten de volgende zin bezigden: “I see you”. Diepzinnig eigenlijk.

Byron Katie schreef ooit: “No two people have ever truly met.” Ze bedoelde dat je alleen het beeld, de projectie die je van iemand hebt, ontmoet. Je komt nooit aan de overzijde, waar de ander staat zoals hij of zij IS. De uitdaging is om helemaal geen beeld, geen invulling, geen oordeel, geen projectie van en over de ander te hebben. Zen-meesters noemen dit “iemand zien voor zijn geboorte”, waarmee het moment wordt bedoeld voordat jij dat beeld doet ontstaan. Bij de meeste mensen duurt dat moment maar een milliseconde. Maar dat moment kun je oprekken. Hoe? Door gewoon aanwezig te zijn. En niets meer dan Dat.

Dan is de “brug” naar de onbekende overzijde ook niet meer nodig. Dan zwijg je. En kijk je iemand in de ogen. En valt de dualiteit, het “jij” en het “ik”, weg. Of eigenlijk: dan zie je dat die dualiteit een illusie was. En dan is er geen “jij” en geen “ik”. Er is alleen maar “zijn”.

Snap je? 🙂

20121007-024003.jpg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s